logo

Mówimy prosto o trudnych dziedzinach ...

...fundusze europejskie, przedsiębiorczość, innowacje

Dotacje nie na innowacje

29 kwietnia 2014

Opublikowana  w marcu przez Komisje Europejską najnowsza Tablica Wyników Innowacyjności Regionów (Regional Innovation Scoreboard, RIS) stanowi interesujące porównanie  osiągnięć w zakresie innowacji w 190 regionach Unii Europejskiej, Norwegii i Szwajcarii. Unijni liderzy innowacyjności (27 regionów) znajdują się w zaledwie ośmiu krajach: Danii, Finlandii, Francji, Irlandii, Niderlandach, Niemczech, Szwecji i Zjednoczonym Królestwie. Oznacza to, że doskonałość w zakresie innowacji, jest skoncentrowana w stosunkowo niewielu obszarach w Europie.

Dla Polski raport nie jest niestety korzystny. W roku 2010 znajdowaliśmy się wśród umiarkowanych innowatorów (poniżej średniej europejskiej) i zostaliśmy sklasyfikowani na 22 miejscu, osiągających wyniki poniżej unijnej średniej. W tym roku spadliśmy na 25. Jesteśmy tylko o krok przed Rumunią, która jest najwyżej w najsłabszej grupie - innowatorów o skromnych wynikach, a więc krajów, które plasują się znacząco poniżej średniej dla całej Unii. Ostatnie dwa miejsca należą do Litwy i Bułgarii. Jeśli weźmiemy pod lupę poszczególne województwa, to tak jak w 2010 roku nadal 5 polskich regionów (mazowieckie, podkarpackie, małopolskie, śląskie i dolnośląskie) to innowatorzy umiarkowani, a pozostałe 11 województw sklasyfikowano w najniższej grupie innowatorów o skromnych wynikach.

Raport obala mit, że dobre wykorzystanie funduszy strukturalnych jest kluczem do lepszej innowacyjności.  Okazuje się, że tylko niewielka liczba liderów w absorbcji funduszy strukturalnych znalazła się w dwóch najwyższych grupach. W grupie liderów to tylko Saksonia (Niemcy), a w grupie regionów  doganiających liderów  – Saksonia Anhalt, Meklenburgia – Pomorze Przednie, Brandenburgia (wszystkie z Niemiec), Corse (Francja) oraz szwedzkie regiony: Norra Mellansverige i Mellersta Norrland.

Większą zależność  można zaobserwować pomiędzy wysokim wykorzystaniem funduszy z programów ramowych  a innowacyjnością. Aż 8 regionalnych liderów innowacyjności i 12 doganiających w dużym stopniu wykorzystuje unijne fundusze na badania i rozwój.

Czy jest nadzieja, że nastąpi przełom i innowacyjność zagości u nas na szerszą skalę? Tak, ale jak pokazuje Innovation Scoreboard nie załatwi tego strumień unijnych dotacji. Potrzeba odważnych systemowych zmian, które poprawią warunki prowadzenia biznesu w Polsce. Niebagatelny wpływ ma także klimat dla przedsiębiorczości. Na tym polu także nie doczekaliśmy się radykalnych zmian. Zmiana klimatu biznesowego to fundament, aby myśleć o zachęcaniu prywatnych firm do inwestowania w innowacje. Warto także podkreślić, że polskie firmy mają też trudności w dostępie do kapitału , który w Polsce pozostaje drogi.

Druga kwestia to instytucje otoczenia biznesu, które powinny pomagać we wdrażaniu innowacji. Jak widać dotychczasowy system się nie sprawdza i najwyższy czas go zreformować. Przede wszystkim trzeba przyjrzeć się jak liderzy kreują działania innowacyjne i zaadoptować najbardziej pasujące rozwiązanie. Trzeba dać wolną regionom w adoptowaniu pomysłów najbardziej pasujących do ich specyfiki.

I wreszcie większy udział naszych firm i ośrodków badawczych w unijnym programie Horyzont 2020 będący następcą 7 Programu Ramowego. To bardzo ważna kwestia. Niezbędne jest większe zaangażowanie urzędów centralnych i regionów w działania ułatwiające nasz udział w tym programie. Warto wziąć przykład z niemieckich landów, które bardzo aktywnie wspierają instytucje doradcze, spotkania brokerskie i systemy informacyjne. Bo od informacji wszystko się zaczyna.

Andrzej Szoszkiewicz

Photo by https://www.flickr.com/photos/hamptonroadspartnership/ | Title: "Innovation chalkboard" | License: CC-BY 2.0

Wstecz